actueel |
Anke Wiersma
|

Expeditie

Vastlopen

Wendie is leerkracht in het basisonderwijs. Ze loopt vast. Ze bezwijkt bijna onder de werkdruk, ziet het nut van veel tijdrovend administratief werk niet meer in, de samenwerking in het team verloopt moeizaam en er is geen uitzicht op verbetering. Ze weet dat de houdbaarheidsdatum verlopen is van de manier waarop ze onderwijzen bij haar op school. Ze voelt zich vaak alleen in de manier waarop ze naar de toekomst kijkt en in haar pogingen de situatie te verbeteren. Wendie, met haar enorme onderwijshart, geeft aan dat ze zo niet verder wil. Wendie heeft de afgelopen tijd vanuit frustratie en een ‘het-moet-toch-anders-kunnen-gevoel" de dialoog gezocht met haar collega’s. Ze hebben het erover, maar er verandert niets, eigenlijk wordt het erger, want ze vervallen in een klaagmodus zonder goede oplossingen. Wendie voelt zich machteloos.

Wendie wil de ruimte pakken die haar werkgever (bestuurder) heeft besproken: de 21e eeuwse vaardigheden ontwikkelen.

* 21e eeuwse vaardigheden zijn vaardigheden die je nodig hebt om zelf de Baas in eigen Leerloopbaan (DeBiell) te blijven; jezelf kennen en accepteren, leren leren, creativiteit, probleemoplossend vermogen, samenwerken, communiceren, ondernemerschap, omgaan met informatie, keuzes maken, digitale geletterdheid, burgerschap

Vol enthousiasme wil ze aan de slag, maar om haar heen wordt ze afgeremd, uit haar droom geholpen of onrealistisch genoemd. Ze wil te veel, te snel en heeft geen idee hoe. Wendie is leerkracht, ze is goed in lesgeven door kennis over te brengen, maar wat weet zij van het hervormen van onderwijs, van 21ct-century-skills onderwijzen, van het organiseren van vernieuwing in haar eigen team op school en van het ontwikkelen van professionals? Wat is haar volgende stap? De oplossing klinkt simpel, maar is niet eenvoudig om voor elkaar te krijgen.

Het werkende onderwijshart

De simpele waarheid is dat de verandering niet in de organisatie, maar in ons zelf begint. Door anders te kijken naar wat je denkt dat er gebeurt, door los te laten wat ons niet meer dient, door te kijken in ons hoe het zit met onze eigen 21e eeuwse vaardigheden.

De week erop zijn we met het hele team van Wendie met 18 collega's op de Vallei geweest om een voorbeeld te laten zien van een team zelfstandige, zelfbewuste professionals dat bouwt aan een school met visie, met nieuwe organiseer-principes en waar 21e eeuwse vaardigheden onderwezen worden. De Vallei scoort bij de onderwijsinspectie omdat ze bouwen aan een brug terwijl ze er op lopen en dagelijks beter worden. Een school waar ze reflecteren op waar ze staan in hun expeditie, opruimen en loslaten wat hen niet meer dient en elke dag vertrouwen dat wat er wil gebeuren zich aandient en weer nieuwe leerkansen met zich meebrengt. Het is een leerproces gebleken dat enkel een begin kent. Het diende als voorbeeld, maar maakte een hoop emotie, weerstand, enthousiasme, hoop en frustratie los. Zoals ze op de Vallei zeggen: Die energie is de brandstof voor ieders leerproces. Wendie heeft vervolgens haar collega's gevraagd mee te gaan op expeditie ...

Leermodus

Een school met visie wordt gebouwd door zelfstandige, zelfbewuste, innovatieve vakmensen die zelf in de leermodus staan en hun organisatie wendbaar en daadkrachtig houden. Zelf de 21e eeuwse vaardigheden ontwikkelen zoals ondernemen, zelfbewust zijn, samenwerken, probleemoplossend vermogen vergroten, creativiteit ontwikkelen, leren leren en burgerschap. Want, 21e eeuw vaardigheden breng je niet over in een les, die leef je voor. Het vraagt dat we 1. de huidige situatie aan kunnen kijken, kunnen accepteren dat dit is waar we nu staan in alle complexiteit en in alle verwarring daaromtrent. Om vervolgens 2. alle prietpraat, bureaucratie en keuzes terug te brengen naar de essentie. De volgende is nog erger. Die kennen we namelijk niet. Het is 3. afwachten wat zich dan ontvouwt …